'Wij moeten inderdaad extern via horeca mensen inzetten omdat wij anders echt te kort aan bezetting hebben, zeker nu de
arbeidsmarkt krap is en mensen weer naar school moeten’, zegt een supermarktondernemer. Een collega: ‘Afgelopen weken zaten diverse medewerkers thuis in verband met een coronabesmetting in de familie. We hebben de openingstijden aangepast en zelfs overwogen te sluiten.’ Dit zijn twee reacties uit een flitspeiling die het Vakcentrum uitvoerde onder zelfstandig supermarktondernemers. Hieruit komt duidelijk naar voren dat door corona, en dan met name de quarantaineregels, ze te maken hebben met een ‘ernstig tekort’ aan beschikbare medewerkers. Bijna 1 op de 10 medewerkers was afgelopen maandag niet beschikbaar vanwege corona. Bij 70 procent van de afwezigheidsmeldingen ging het niet om een coronabesmetting van de medewerker zelf, maar omdat hij of zij thuis moest blijven vanwege een coronabesmetting in de naaste omgeving.

Jumbo-medewerkster vast in Dubai door corona

De Rotterdamse Jumbo-ondernemer Christiaan Veltrop herkent zich in het door het Vakcentrum geschetste beeld. ‘Een medewerker van mij zit nu 10 dagen vast in Dubai vanwege corona’, zegt hij. Iedere avond mist hij 4 tot 5 vakkenvullers op een totaal van 15 tot 20. Die zitten dan 10 dagen in isolatie. ‘Dit kunnen we nog wel oplossen. Het probleem ligt bij de kassa’, aldus de ondernemer bij wie 140 mensen werken. Zijn zaak heeft 7 kassa’s en hij moet minimaal 5 kassamedewerkers hebben om fatsoenlijk te kunnen draaien. De afgelopen dagen waren er maar 3 of 4 aanwezig en dan wordt het een hele puzzel. ‘Donderdag had ik 4 caissières. Dan moet je hulp van de vloer inroepen. Wat het probleem nijpender maakt is dat fulltime kassamedewerkers zijn uitgevallen.’ De gevolgen blijven niet uit: langere rijen voor de kassa in de winkel van Veltrop. Richting klanten is hij eerlijk over de oorzaak van het probleem. ‘Ik geef aan dat dit komt door de uitval van mensen.’

Plus Both: veel extra werk voor overig personeel

De eveneens uit Rotterdam afkomstige supermarktbaas (Plus) Arnold Both steekt gelijk van wal over de problemen die hij ondervindt vanwege de quarantaineregels: 4 van zijn mensen zitten in quarantaine en nog eenzelfde aantal bevindt zich thuis met corona. Daarbovenop komt nog eens de absentie van twee medewerkers die sinds een overval in december niet werken. ‘Het is een hele puzzel, maar ik hoor hetzelfde van andere ondernemers. Het piept en het kraakt. Je moet ook vaker een beroep doen op dezelfde mensen wat de werkdruk voor hen weer vergroot.’

Horecapersoneel en planning

Hij heeft een horecamedewerker bereid gevonden hem ’s ochtends te helpen bij het openen van de winkel. Hij past ook zijn planning aan aan het beschikbare aantal mensen. ‘Normaal vullen we vers om 9 uur, nu om 10.30 uur omdat er dan meer mensen zijn. Ook vullen we om dezelfde reden 2 paden niet ’s avonds maar ’s ochtends.’ Met kunst en vliegwerkweet Both zijn schappen vol te houden en de rijen voor de kassa niet te veel te laten oplopen. Zelf helpt de ondernemer de laatste drie maanden actief mee op de winkelvloer. Zijn onder druk staande medewerkers trakteert hij regelmatig op een lunch om zo ook de motivatie op peil te houden. ‘Het is echt buffelen op dit moment.’

Plus en Spar

Woordvoerder Felicity Nieman van Plus bevestigt dat meerdere ondernemers met dezelfde problemen kampen als Arnold Both. 'Het klopt dat we te maken hebben met uitval in de winkels. Onze ondernemers zetten alles op alles om de roosters zo goed mogelijk rond te blijven krijgen. Bijvoorbeeld door waar dat kan extra medewerkers aan te trekken of collega’s die meer uren kunnen en willen draaien.'

Ondernemersformule Spar signaleert een wisselend beeld bij de verschillende supermarkteigenaren in het land. 'Soms missen 3 of 4 medewerkers per winkel, maar soms ook meer dan 10', reageert woordvoerster Emy van Meel van Spar. Het zorgt voor heel veel onzekerheid. 'Het voelt voor onze ondernemers als een soort loterij. Ze weten nooit wanneer ze hier last van krijgen en hoeveel mensen er dan plots weer in quarantaine moeten.' Door gebruik te maken van hun flexibele schil en in het uiterste geval inhuur, weten Spar-ondernemers het nog aardig te rooien. Maar het moet ook niet veel langer duren. Gedwongen sluitingen omdat te veel personeel in quarantaine zit, zijn nog niet aan de orde, benadrukt de Spar zegsvrouw. 'Maar de huidige quarantaineregels maken het wel steeds moeilijker voor ondernemers.'

Koen van Grootel van Packgro baat verschillende Spars uit in vooral het zuiden van het land. Omdat zijn zaken draaien op toerisme zijn de meeste winkels nu gesloten. Hij ondervindt daarom weinig hinder van de quarantaineregels. Bij zijn winkel in Arcen die wel open is, wist hij wegvallend personeel op te vangen door mensen in te zetten van andere Spar-zaken, geeft hij aan. Hij voegt toe: 'Eigenlijk hebben wij al twee jaar last van de pandemie.'

Versoepeling, maar toch nog hinder

Hoewel hij dagelijks wel hinder ondervindt van de quarantaineregels, weet de Limburgse Jumbo-man Jos Geraets in 9,5 van de 10 keer de zaken recht te trekken, mede dankzij een ruime flexibele schil. ‘Het kan weleens gebeuren dat door uitval in de vulploeg wat werk blijft staan, maar dat is niet wenselijk.’

Ondanks dat de overheid de quarantaineregels onlangs versoepelde, leveren ze alsnog problemen op voor jongeren die bij supers werken. Degenen onder de 18 mogen nog geen boosterprik. Het CBL en het Vakcentrum dringen er daarom bij de overheid op aan ‘cruciale’ supermarktmedewerkers vrij te stellen van quarantaine ‘mits ze klachtenvrij zijn’. CBL-directeur Marc Jansen maant de overheid tot spoed anders voorziet hij met het oplopende aantal coronabesmettingen 'zwarte scenario's' ontstaan en loopt de voedselvoorziening mogelijk gevaar. Want ook in de logistiek en distributiecentra spelen soortgelijke problemen.