<P>De Duitse wet kent drie niveaus van medezeggenschap. Het individuele niveau (met onder meer het recht van hoor en wederhoor), het bedrijfs- en het ondernemingsniveau. Het individuele niveau laten we hier buiten beschouwing. Op bedrijfsniveau kent men de Betriebsrat die te vergelijken is met onze ondernemingsraad. De Aufsichtsrat (het ondernemingsniveau) is mogelijk in structuurvennootschappen. Deze is vergelijkbaar met onze Raad van Commissarissen, met dien verstande dat vertegenwoordigers van werknemers rechtstreeks plaatsnemen in de Raad van Commissarissen. Tot slot hebben werknemers ook inspraak via de vakbonden. Deze medezeggenschap wordt geregeld in het Betriebsverfassungsgesetz, in cao’s en in Betriebsvereinbarungen. Dit geheel van rechtsregels wordt Betriebsverfassung genoemd.</P> <P>Op het bedrijfsniveau zijn er – afhankelijk van de grootte en de samenstelling van het bedrijf – ook nog aparte vertegenwoordigingen voor leidinggevenden en is er een spreiding in bevoegdheden over verschillende organen die zich bezighouden op sociaal en meer bedrijfsmatig gebied. Al met al ontstaat een beeld van fijnmazige, gespecialiseerde werknemersvertegenwoordiging op alle niveaus binnen een onderneming. </P> <P>Elk Duits bedrijf kan een Betriebsrat hebben. Het instellen is geen plicht voor de werkgever, maar een recht van de werknemers die dat wel moeten willen uitoefenen. Als er meer dan één Betriebsrat in een onderneming is ingesteld, moet een Gesamtbetriebsrat worden opgericht. Deze raad is vergelijkbaar met onze groepsondernemingsraad.<br> De medezeggenschap van werknemers op het niveau van de onderneming krijgt gestalte door de werknemersvertegenwoordiging in de Aufsichtsrat. De Aufsichtsrat is een orgaan dat toezicht houdt op het bestuur. Hij is samengesteld uit een vertegenwoordiging van aandeelhouders en werknemers. Er is een onderscheid in de mate van bevoegdheden. Die is afhankelijk van economische, personele of sociale aangelegenheden. </P> <P>In Duitsland wordt er vanuit gegaan dat de medezeggenschap van werknemers in economische zaken zich het beste kan voltrekken door werknemersvertegenwoordigers op te nemen in de top van onderneming, te weten de Aufsichtsrat. Op het gebied van sociale aangelegenheden heeft de Betriebsrat ‘echte’ medezeggenschap. Met betrekking tot personele aangelegenheden heeft de Betriebsrat medewerkings- en medebeslissingsrechten bij algemene en individuele personele aangelegenheden. Verder hebben werknemers inspraak via de vakbonden. Het belangrijkste doel is gunstige collectieve arbeidsovereenkomsten te regelen voor de werknemers. </P> <P>In vergelijking met de Nederlandse medezeggenschap valt op hoe fijnmazig de medezeggenschap in Duitsland is geregeld. Tegelijkertijd is opvallend hoe medezeggenschap in de top van vooral grote bedrijven geregeld is. Geen voordrachtsrecht, maar daadwerkelijke vertegenwoordiging, met alle voor- en nadelen van dien. </P>