De werkgever meent dat de boetes voor de asbestovertredingen gematigd moeten worden. Niet alleen omdat alle overtredingen het gevolg zijn van één fout: het niet opvragen van een asbestinventarisatie. Maar ook omdat hij achteraf maatregelen heeft getroffen om herhaling te voorkomen en ernstige gevolgen te beperken.
NLA stelt 5 asbestovertredingen vast
Van 20 tot en met 27 september 2021 verzorgt de werkgever de volledige technische installatie in 4 appartementen op een bouwlocatie in Gennep. Eén van de werknemers vermoedt dat hij hierbij is blootgesteld aan asbest en maakt daarvan op 27 september 2021 melding bij de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). Vervolgens legt de werkgever de werkzaamheden stil totdat een gecertificeerd bedrijf het asbest heeft verwijderd.
De NLA voert een inspectie uit en stelt 5 overtredingen vast:
- Er is geen asbestinventarisatie gedaan voor aanvang van de werkzaamheden.
- De werkgever heeft geen melding gedaan van de werkzaamheden met asbest.
- Werknemers hebben met asbest gewerkt zonder dat de werkgever daarvoor gecertificeerd is.
- De werkzaamheden zijn niet uitgevoerd door een gecertificeerde asbestverwijderaar.
- Er was geen voortdurend toezicht op de asbestwerkzaamheden door een daartoe gecertificeerd persoon.
5 boetes plus waarschuwing stillegging
Op 13 december 2022 legt de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) de werkgever 5 boetes (van in totaal € 29.700) op voor 5 overtredingen van artikel 4.54d, eerste, vijfde en zevende lid Arbobesluit. Daarnaast geeft hij een waarschuwing preventieve stillegging. De werkgever stelt hiertegen beroep in.
Wegens overtreding van de beslistermijn matigt de minister van SZW een half jaar later de opgelegde boetes met 5%, maar laat voor het overige het besluit in stand. De werkgever gaat bij de rechtbank in beroep tegen dit besluit.
Werkgever bepleit forse boetematiging
De werkgever ontkent niet de (asbest)regels te hebben overtreden. Hij vindt echter een boetematiging terecht, omdat hij na de overtredingen alles heeft gedaan wat van hem verwacht kan worden om de gevolgen te beperken.
De werkgever heeft het werk onmiddellijk stilgelegd en er is een bespreking geweest met de medewerkers. Ook is er meteen een asbestinventarisatie opgevraagd en gebeurt dit nu altijd van tevoren. Vervolgens heeft de werkgever een instructie gemaakt voor de werknemers over asbestherkenning.
Daarnaast vindt de werkgever het onevenredig om voor alle overtredingen de volledige boete te geven. De overtredingen 2 tot en met 5 zijn namelijk het directe gevolg van de eerste overtreding: het niet opvragen of zelf laten opstellen van een asbestinventarisatie. De totale boete zou daarom met 35 tot 50% gematigd moeten worden. De waarschuwing preventieve stillegging kan bovendien grote gevolgen hebben en is daarom onevenredig.
Maatregelen werkgever achteraf schieten tekort
De werkgever maakt volgens de rechtbank niet aannemelijk dat aan de voorwaarden is voldaan voor een boetematiging wegens achteraf getroffen maatregelen. Zo ontbreekt een volledige risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van een blootstelling aan asbest. De werkgever had volledig in kaart moeten brengen bij welke specifieke werkzaamheden welke risico's kunnen ontstaan.
De rechtbank vindt dat de werkgever een goed begin heeft gemaakt met het opstellen van een folder over een veilige werkwijze met asbest die nu in de kantine van het bedrijf ligt. Maar dit is niet voldoende. De rechtbank is van mening dat de werkgever grootschaliger had moeten evalueren in hoeverre de werknemers extra training en instructie nodig hebben bij asbestherkenning. Verder blijkt niet hoe de werkgever het toezicht op het hanteren van de veilige werkwijze heeft aangescherpt of verbeterd.
Boetesmatiging door overschrijding redelijke termijn
De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit, maar alleen voor wat betreft de hoogte van de boetes. De samenhang tussen de overtredingen maakt de boetes namelijk niet onevenredig. Ook heeft de werkgever niet aannemelijk gemaakt dat aan de voorwaarden voor een boetematiging op grond van achteraf getroffen maateregelen is voldaan. Zij heeft daarvoor onder meer niet de nodige volledige risico-inventarisatie gedaan.
De werkgever heeft ernstige overtredingen begaan. Het gevaar voor de gezondheid van werknemers en de omgeving door verkeerd werken met asbest is groot. Daar komt bij dat het bij de stillegging van de bedrijfsvoering om een waarschuwing gaat: de werkgever kan de stillegging voorkomen door de overtredingen niet te herhalen. Deze beroepsgrond slaagt niet.
Omdat de redelijke termijn is overschreden is het beroep wel gegrond en matigt de rechtbank de totale boete met 5%.
Let op:
De minister kan een waarschuwing preventieve stillegging (artikel 28a Arbeidsomstandighedenwet) geven wanneer er sprake is van een ernstige overtreding. In artikel 4 lid 1 Beleidsregel preventieve stillegging arbeidswetten staan de omstandigheden waarmee rekening wordt gehouden bij de overweging om een waarschuwing preventieve stillegging achterwege te laten. De minister moet de omstandigheden en het type en de omvang van de overtreding meewegen. Verder moet de minister rekening houden met de gevolgen voor derden en een matiging van de opgelegde boetes.
Bron: Rechtbank Roermond, 8 april 2026 - ECLI:NL:RBLIM:2026:3253
